De schapen van Laarman
Johan Laarman met schapen op de Gooikersdijk ca.1965
De kudde
Johan Laarman was een schapenboer uit Schalkhaar. Maar ook in Colmschate was hij bekend om hij regelmatig met de schaapskudde door Colmschate trok. In de familie was ook een herderin, te weten mejuffrouw Laarman (ook wel Tante Dika). Zij hoedde de schapen langs de oevers van het Overijssels Kanaal (zie fotogalerij met een foto van haar in 1910).
Laarman woonde op de Laarmanskamp. Dit was genoemd naar de familie Laarman, bewoners van de boerderij De Meijershof, De boerderij lag op de hoek van de huidige Timmermansweg en de Laarmanskamp.
Johan Laarman met schapen op de Gooikersdijk ca.1965
Boerderij van Laarman Schalkhaar schapenboer
Afgebroken in 1961
De Meijershof van L.J. Laarman Schalkhaar
Johan Laarman uit Schalkhaar met zijn schapen in de Oxersteeg
Laarman met zijn schapen bij café Hagen op de Cröddenbrug
Oxersteeg met de schaapskudde van Laarman uit Schalkhaar
Schaapsherder Laarman trekt met zijn kudde over de Rietmansbrug in de Colmschaterstraatweg 1965
Tante Dika Laarman met de schapen langs het Overijssels kanaal 1910
Boeiend, maar volgens mij klopt er iets niet. 🙂
(Noot: ik heb voorlopig geen stamboomgegevens bij de hand. Jaartallen noem ik uit mijn hoofd, vooral sterfjaren kunnen fout zijn.)
Ik vond deze webpagina op zoek naar “Dika Laarman”, zuster van mijn opa Levert Laarman (1885-1956). Die woonde met haar zuster Gerritje op Timmermansweg 11 (uiteraard het toenmalige huis, niet het huidige) op Schalkhaar. Een foto van dat huis vond ik in het Dorpsarchief Schalkhaar, te vinden in Museum AFS, https://www.museum-afs.nl/. (Ik zal deze tekst ook daarheen zenden.)
De boerderij van Levert Laarman heette dus de “Meijershof”. Mijn oom Bé Laarman heeft zijn nieuwbouw op Timmermansweg 11 ook zo genoemd, maar die naam draagt het huis niet meer.
Museum AFS heeft het boek “De Schallinkhaer – van heideveld tot kerkdorp”. Daarin staat een schematische plattegrond van Schalkhaar in de tijd 1810..1880, met ongeveer op de plek van de “Meijershof” de “Maathof”. Die zou dan van vóór 1810 stammen, en aan de Timmermansweg liggen, destijds huisnummer 7 of 9.
“Meijershof” verwijst naar de afkomst van deze tak Laarman: vroeger heetten we “Meijer van het Laarmanserf”. (Denk bij “meijer” aan bijvoorbeeld de “Meijerij van Den Bosch”.) Het Laarmanserf was een versterkte boerderij in Giethmen (gemeente Ommen, nabij de grens met Hellendoorn), verwoest eind 14e eeuw. De landbouwgrond bleef blijkbaar bekend als het Laarmanserf.
Ik heb mijn opa niet gekend. (Hij mij wel, en ik had welzeker naar hem vernoemd behoren te worden.) Ik zie nu ongeveer deze geschiedenis opdoemen:
Levert Laarman was niet de eerste om zijn geboorte-boerderij in Nijverdal over te nemen. Hij vond nabij Schalkhaar de Maathof (het witte woonhuisje en wellicht meer opstallen), en heeft die uitgebreid met een groot gebouw (voorin een woongedeelte, achterin een deel met plaatsen voor koeien) en wellicht het bakhuisje en het woonhuis met de hoge schoorsteen opzij. Maar wellicht óók dat huisje voor zijn zusters. Dat jaartal “1910” bij de foto van Dika met de schapen ontsteekt bij mij een lichtje. (Ik kan mij geen schaapskooi herinneren, maar die zal er wel geweest zijn. Ik ben van 1956, en heb slechts losse herinneringen aan de boerderij.)
Levert was nog ongetrouwd toen hij voor zichzelf begon. Deze twee zussen waren óók ongetrouwd, en wel bekend met het boerenbedrijf. Door hen mee te nemen naar Schalkhaar had hij vertrouwde hulp. En zij hadden een uitvalsbasis om vanuit te trouwen, maar dat is blijkbaar niet gelukt. Daarbij zal meegespeeld hebben, dat Schalkhaar een katholieke enclave was, en de familie Laarman gereformeerd.
Levert is als militair ingekwartierd geweest op de boerderij van Kelder in Holthemerbroek, waar de Overijsselse Vecht Nederland binnenkomt. Daar heeft hij zijn vrouw Jo (1892-1978) gevonden.
Er is een band met Colmschate: hun oudste dochter Jenneken (mijn tante Jet) is getrouwd met Johan Wolters, en heeft gewoond op de boerderij op de Snippeling (waar nu de Intratuin staat).
Nu eindelijk Johan Laarman. Die naam past bij mijn oom Jan (1921-1940). Die was volgens mijn vader Hendrik (Henny, 1923-1991) een geboren schaapherder. Maar hij kan niet rond 1965 op de Gooikersdijk gefotografeerd zijn. Evenmin zal hij in aanmerking gekomen zijn om de boerderij over te nemen: dat was Gerrit, maar die is in Canada gaan boeren.
—
Good goan!
Chris Laarman,
Amsterdam